PlaytoWork Snapshots van de wereld van mbo-sollicitanten: Kunstmatige intelligentie

Max Boodie

22 mrt 2024

Al ruim twee jaar schrijven we regelmatig over actuele kengetallen binnen de wereld van mbo-sollicitanten. We presenteren dit in unieke mbo-snapshots. De data is afkomstig uit onze eigen sourcing- en selectieactiviteiten. We inventariseren, analyseren, rapporteren en delen deze informatie gratis met als doel de wereld van de mbo-opgeleiden en de professionele mbo-recruiter een beetje mooier en leuker te maken. De kern van de onderwerpen die we behandelen in de snapshots betreft de kandidatenreis van de mbo-opgeleide werkzoekende. Daar waar mogelijk zoomen we in op eventuele verschillen tussen de verschillende functies.

Immers hoe de technisch opgeleide onderhoudsmonteur de kandidatenreis ervaart, verschilt hoogstwaarschijnlijk van hoe de verpleegkundige of de callcentermedewerker dit ervaart.

De PlaytoWork Snapshots staan niet op zichzelf. De tweewekelijkse berichten vormen met elkaar een breder beeld dat we ieder kwartaal bundelen tot een mbo-kwartaalrapport. Ieder kwartaal lichten we de uitkomsten toe in een van onze workshops. Eén keer per jaar presenteren we het volledige beeld in een interactieve bijeenkomst in de vorm van een hackathon.

Dit keer hadden we twee vragen over AI:

  1. Hoe bekend ben je met de term ‘kunstmatige intelligentie’ (AI) en weet je wat het inhoudt?
  2. Welke taken binnen jouw huidige baan denk je dat geautomatiseerd kunnen worden door AI?

We stelden deze vragen aan onze mbo-sollicitanten omdat we willen weten of AI een kans of een bedreiging is voor mbo-beroepen. Het is moeilijk om in het algemeen te bepalen of mbo-beroepen positiever of negatiever beïnvloed zullen worden door AI als we dat vergelijken met hbo- en/of wo- functies.

Er zijn al zoveel voorbeelden van de invloed van AI in ons dagelijks bestaan dat de vraag of AI invloed heeft, niet meer aan de orde is. De effecten van AI in ons dagelijks bestaan zijn vaak subtiel maar diepgaand. Bijvoorbeeld bij de personalisatie van online-ervaringen waar we aanbevelingen ontvangen op platforms zoals Netflix en Amazon of de advertenties op sociale media. Ook wordt AI al langere tijd gebruikt door financiële instellingen en e-commercebedrijven om frauduleuze activiteiten vast te stellen door verdachte patronen te identificeren die wijzen op mogelijk frauduleus handelen.

Of AI meer invloed heeft op mbo-banen dan op banen voor hogeropgeleiden hangt af van verschillende factoren zoals de aard van het werk en de mate van automatisering. Over het algemeen zal routinematig werk, ongeacht het opleidingsniveau, zich meer lenen voor automatisering en dus voor AI. Mbo-beroepen zullen daarom een hoger risico lopen op beïnvloeding door AI dan beroepen met een hogere opleiding, omdat ze vaak taken omvatten die vatbaarder zijn voor automatisering. Denk hierbij aan banen in de productie, administratie, transport en logistiek, waarbij veel routinematige taken betrokken zijn.

Op de vraag “Ben je bekend met de term ‘kunstmatige intelligentie’ (AI)?”, kregen we de volgende antwoorden:

In hoeverre zijn mbo-werkzoekenden bekend met kunstmatige intelligentie

Van de sollicitanten weet 13% niet wat de term AI betekent. 35% van de sollicitanten weet wat AI is in algemene termen. Iets meer dan een derde (36%) geeft aan basiskennis te hebben van AI en zo’n 15% geeft aan zeer bekend te zijn, te weten hoe het werkt en ook te begrijpen wat de implicaties zijn voor de toekomst.

Op de vraag “Welke taken binnen jouw huidige baan denk je dat geautomatiseerd kunnen worden door AI?”, kregen we antwoorden die we als volgt hebben ingedeeld:

Angst voor automatisering van mbo-beroepen onder mbo-opgeleiden.

Bijna de helft (47%) van de sollicitanten geeft aan dat AI geen of een klein deel van het werk te kunnen overnemen. Een kwart (26%) denk dat de helft van de werkzaamheden kunnen worden overgenomen en bijna een derde (28%) geeft aan dat het grootste deel of zelfs alles (7%) van wat de functie-inhoud in de toekomst over genomen kan worden door AI. 

Wat is dan het beeld als we kennis en verwachting combineren? Is er een verschil tussen de sollicitanten met kennis en zonder kennis in de mate waarin ze zich zorgen maken? Sollicitanten zonder kennis maken zich in het algemeen geen zorgen. Kandidaten met een beetje kennis maken zich heel veel zorgen. De sollicitanten die aangeven AI-kennis in ruime mate te hebben en het al te gebruiken zijn gelijkmatig verdeeld; zij maken zich voor de helft (dus een beetje wel en een beetje niet) zorgen. Mogelijk een gevalletje van “Wat de boer niet kent dat vreet hij niet” of “onbekend maakt onbemind”. We zien hierbij een grote kans voor de mbo-opleiders.

Is er verschil tussen sollicitanten met kennis en zonder kennis van AI in hoeverre ze zich zorgen maken over de impact van AI
Wil je graag een onderzoeksvraag onder de mbo-doelgroep uitzetten? Stuur een bericht naar max@playtowork.nl

Krijg elke maandag een overzicht met nieuwe jobs in je mailbox!

Staat jouw perfecte job erbij? Solliciteer dan direct.  Zo blijf jij op on top of je game!