Waarom blijven zoveel mbo-vacatures onvervuld?

 In Blog

Het vinden van het juiste personeel is een obstakel waar steeds meer werkgevers tegenaan lopen. Hbo’ers zijn goed te bereiken via LinkedIn, maar mbo’ers lijken soms onbereikbaar. Aan de omvang ligt het niet, ze zijn er in overvloed. Waarom blijven er zoveel mbo-vacatures onvervuld?

Hoogconjunctuur vraagt om slimmer zoeken en selecteren van kandidaten

Nu het aantal openstaande vacatures volgens het CBS al maanden records breekt en sommige politieke partijen roepen dat meer immigratie nodig is, rijst de vraag waarom werkgevers niet de juiste mensen kunnen vinden, met name in het middensegment. Dat levert drie vervolgvragen op. Ten eerste: zijn de benodigd  e mensen er wel? Antwoord: zeker niet in overvloed, maar meer dan werkgevers denken of bereid zijn voor te betalen. Ten tweede: zoeken werkgevers op de goede plek? Vaker niet dan wel. Daar hebben we in Nederland veel werk van gemaakt: het is niet voor niets dat Nederland een internationaal florerende uitzendbranche kent. Ten derde: selecteren werkgevers op de juiste criteria? Vaak niet: werkgevers kijken bij mbo’ers nog teveel naar hard skills en te weinig naar soft skills. Werkgevers en opleidingen kunnen hierin groeien.

Onzekerheid

Waarom blijven zoveel mbo-vacatures onvervuld?

Volgens onderzoek van het Sociaal & Cultureel Planbureau uit 2017 maakt  meer dan de helft van de mbo-studenten zich zorgen over hun eigen toekomst; 43% doet dat soms, 13% vaak. Betrokkenen – studenten, docenten, intermediairs, werkgevers – zijn het erover eens dat mbo’ers een breed palet aan vaardigheden nodig hebben, zowel voor een goede start op die veranderende arbeidsmarkt als voor hun toekomstige inzetbaarheid. Vakkennis en vakvaardigheden zijn en blijven heel belangrijk, maar “doorzettingsvermogen, samenwerken, communiceren, probleemoplossend vermogen en kritisch denken”, worden even belangrijk gevonden. Een goed ontwikkelde persoonlijkheid in het werk weegt even zwaar als kennis van het vak. Het belang van communicatie, samenwerken en problemen oplossen is belangrijker in werk dat steeds minder routineus is.

Onbekend maakt onbemind

Meer dan veertig procent van de beroepsbevolking is middelbaar opgeleid. Maar over ‘het mbo’ weten de meeste mensen niet veel meer dan dat het een lager opleidingsniveau is dan hbo of wo. Hoogopgeleide recruiters en hrm-specialisten hebben vaak geen idee hoe mbo’ers denken en waar ze zich mee bezig houden. Vroeger verbond de verzuiling hoger en lager opgeleiden. De notaris kwam de bakker nog tegen in zijn eigen, verticale, zuil, bijvoorbeeld in de kerk. Tegenwoordig benutten maatschappelijke groeperingen meer horizontale voorzieningen, hobby’s en media. Dus zoeken hoogopgeleide recruiters mbo’ers vaak op de tast, via media die mbo’ers niet consumeren. Denk aan vacatures voor operationele Schipholmedewerkers in een huis-aan-huisblad of administratiemedewerkers via LinkedIn. Zonde van de inspanning. De etiketten van diverse opleidingen zijn bovendien tamelijk misleidend. Tussen de verschillende opleidingsniveaus in Nederland bestaat meer overlap dan vaak wordt aangenomen. Zo blijkt uit internationaal Pisa-onderzoek dat in Nederland de beste vmbo’ers – het laagste mbo-niveau – even goed te scoren als de zwakste vwo’ers. Dus wat of wie zoekt een recruiter als die zoekt naar een mbo’er?

Afbeeldingsresultaat voor playtowork"

Meer soft skills

Veel functies waarvoor een mbo-opleiding nodig is  – zeker in administratieve functies –  zijn kwetsbaar door automatisering en globalisering. Om met een mbo-opleiding toch een kansrijke loopbaan te starten tellen in toenemende mate soft skills in plaats van hard skills. Denk aan klantvriendelijkheid, makkelijk kunnen samenwerken en blijven leren. Uit een Human Capital Agenda van adviesbureau Berenschot blijkt dat brede vakkennis voor mbo’ers doorgaans volstaat. Technische vaardigheden zijn van groot belang, maar door de snelle ontwikkelingen van de bedrijfsspecifieke technieken is het aan bedrijven zelf om de verdieping aan te brengen. Wat je leert in het ene bedrijf werkt elders heel anders. Belangrijk zijn adaptief vermogen, zelfstandigheid en zelfreflectie. Onderzoek binnen mbo-banenplatform PlaytoWork onder 35.000 mbo’ers bevestigt dit beeld.

 

 

Onderwijs

Het onderwijs heeft het grotendeels opgegeven om jongeren passend af te leveren. Volgens hoogleraar en kroonlid Barbara Baarsma werken opleidingen daar onvoldoende aan. Het aanbod van mbo-instellingen is volgens haar niet responsief genoeg: het past zich te langzaam aan aan de vraag op de arbeidsmarkt. Het tempo waarin het bedrijfsleven zich ontwikkelt is te snel voor het onderwijs dat daarom altijd jongeren aflevert met kennis van gisteren. Dit geldt bijvoorbeeld in hoge mate voor technische functies omdat scholen niet het geld hebben – of willen uitgeven – aan dure apparatuur. Scholen in mbo, hbo en wo zoeken naar opleidingsvormen om deze soft skills te trainen en te toetsen, maar hebben daarinnog een lange weg te gaan.

Omdat in opleidingen voorlopig niet veel verandercapaciteit meer zit is het daarmee aan werkgevers zich meer te verdiepen in de zeer diverse wereld van mbo’ers en mbo-opleidingen. Een herbezinning op welke mbo’er nodig is en hun (be)leefwereld is behulpzamer dan klagen over onvervulde vacatures.

 

Dr Max Boodie is directeur van de stichting PlaytoWork.

Waarom blijven zoveel mbo-vacatures onvervuld?

Waarom blijven zoveel mbo-vacatures onvervuld?

Recent Posts

Leave a Comment

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Zijn carrièretesten nog wel van deze tijd?